Sociale angst herkennen 

waarom voel je je onzeker bij anderen?

Sociale angst herkennen begint met weten waar het verschil zit met gewone verlegenheid. Je bent bang voor het oordeel van anderen, en die angst kan zo groot worden dat je sociale situaties gaat vermijden. Het komt vaker voor dan je denkt en is goed te behandelen. In dit artikel lees je hoe je sociale angst herkent, wat het verschil is met verlegenheid en wat je er zelf en met begeleiding aan kunt doen.

Sociale angst herkennen begint vaak met een gevoel dat je niet meteen een naam kunt geven. Je staat op een verjaardag en voelt je hart sneller kloppen zodra iemand je iets vraagt. Of je stelt een appje uit omdat je bang bent dat het verkeerd overkomt. Herkenbaar? Dan voel je mogelijk sociale angst, een van de meest voorkomende vormen van angst in Nederland. Veel mensen denken dat het gewoon verlegenheid is en wachten daardoor lang voordat ze er iets mee doen. In dit artikel leggen we uit waarom die angst ontstaat, hoe je sociale angst herkent en wat je eraan kunt doen.

Waarom voel je angst als je in een groep bent?

Wanneer je angstig bent in een groep, kan je aandacht sterk naar jezelf verschuiven. Je let voortdurend op hoe je overkomt, of je iets vreemds zegt en of anderen je beoordelen. Die zelfcontrole kost veel energie en kan de spanning verder vergroten, ook wanneer er geen duidelijke aanwijzing is dat anderen negatief over je denken.

Dit patroon heet ook wel de cirkel van angst. Je denkt dat er iets mis gaat, voelt daardoor spanning, en gaat de situatie vermijden of je juist heel voorzichtig gedragen. Die vermijding voelt op het moment zelf als opluchting, maar houdt de angst in stand. Bij een volgende sociale situatie begin je weer bij af.

Wat is het verschil tussen verlegenheid en sociale angst?

Verlegenheid is een persoonskenmerk, sociale angst is een klacht die je dagelijks leven kan belemmeren. Verlegen mensen voelen zich soms wat gespannen in nieuwe situaties, maar functioneren daar meestal gewoon in. Bij sociale angst kun je situaties actief uit de weg gaan of ze alleen met veel spanning doorstaan. Daardoor kan het moeilijker worden om contacten te onderhouden, jezelf te laten zien op het werk of nieuwe stappen te zetten.

Het grootste verschil zit dus niet in het gevoel zelf, maar in de impact. Voel je je af en toe ongemakkelijk op een feestje, maar ga je toch? Dan is dat waarschijnlijk verlegenheid. Zeg je vergaderingen af, vermijd je feestjes structureel of plan je je hele dag om sociaal contact heen? Dan is de kans groter dat de angst je dagelijks leven begint te beïnvloeden.

Wat kun je zelf doen bij sociale angst?

Begin klein. Je hoeft niet direct een druk feest te bezoeken of een presentatie te geven. Kies een sociale situatie die spannend, maar nog wel haalbaar voelt. Maak bijvoorbeeld kort oogcontact, stel één vraag in een gesprek of stuur het appje dat je steeds uitstelt.

Let daarnaast op gedrag waarmee je jezelf probeert te beschermen, zoals gesprekken eindeloos voorbereiden, voortdurend controleren wat anderen van je vinden of alleen ergens naartoe gaan wanneer iemand met je meegaat. Dit gedrag geeft tijdelijk rust, maar kan de onzekerheid ook in stand houden.

Probeer na een sociale situatie niet alleen te kijken naar wat volgens jou fout ging. Vraag jezelf ook af: wat ging beter dan verwacht, wat heb ik ondanks de spanning toch gedaan, en welk bewijs heb ik eigenlijk dat de ander negatief over mij dacht?

Hoe helpt Flow bij sociale angst?

Bij Flow werken we onder andere met cognitieve gedragstherapie. Je leert angstige gedachten en gedragspatronen herkennen en oefent stap voor stap met situaties die je nu nog spannend vindt of vermijdt. Zo ontdek je dat spanning kan afnemen, dat je meer aankunt dan je denkt en dat je niet voortdurend hoeft te controleren hoe je overkomt.

Omdat we niet met zorgverzekeraars werken, is er geen wachtlijst en heb je geen verwijsbrief nodig. Lees meer over onze behandeling van sociale angst, of bekijk hoe we in het algemeen te werk gaan bij onze aanpak.